Hangi yaşta hangi spor yapılmalı?

Günümüzde ve hatta bundan 50 yıl öncesinde yapılan büyük çalışmalar, sporu günümüzde sadece yetişkinlerin değil, 7’den 70’e herkesin yapması gerektiği konusunda net bilgiler sunuyor. Hekimler sporu sadece yetişkinlerin bazı hastalıklarını tedavi etmek için değil, başta şeker, tansiyon, şişmanlık, korner arter hastalıkları ve osteoporoz gibi hastalıklardan korunmak ve bunlara bağlı görülebilen erken ölümlerin önüne geçmek için de öneriyor. Anadolu Sağlık Merkezi’nden Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Sedat Tolga Aydoğ, hangi yaşta hangi sporun yapılması gerektiğini anlattı.

Ailelerin ve çocukların spor tercihinde, ekranda çok gördükleri bir spor dalı genelde öne çıkıyor, bu anlamda futbol, basketbol ve voleybol en revaçta olan spor dalları. Bu spor dalları çok popüler olmalarına karşın ilerleyen yaşlarda yapmaya çok da uygun değildirler. O nedenle aileler, çocuklarının spor seçiminde öncelikle keyif alacakları bir spor çeşidini tercih etmeleri konusunda yardımcı olmalılar.

Seçilecek spor çocuğun yaşına, cinsiyetine, yeteneğine ve daha da önemlisi fizyolojik yaşına uygun olması gerekir. Çocuklar kronolojik (takvimsel) yaşlarına göre aynı olsa da kendi fiziksel, beyinsel ve olgunlaşma düzeyine göre farklı oranlarda gelişir ve büyür.

Takvim yaşına göre spor

Çocukların yaşları aynı olsa da fizyolojik yaşları bir olmayabilir. Dolayısı ile spor tercihlerinde aşağıda her ne kadar takvim yaşına göre bir değerlendirme yapılsa da fizyolojik yaşta mutlaka göz önüne alınmalıdır. Aksi halde spor yapalım derken spor yaralanmasına maruz kalmamız kaçınılmaz olabiliyor.

2–3 Yaş: Sadece koşma, yakalama, zıplama gibi temel hareketleri yapabilirler. Dolayısıyla aileler bu yaşta bir spor tercihi yapmak yerine bunların içinde olduğu aile bireyleri ve arkadaşları ile oyunları seçmelidir. Bu amaçla bahçede koşma, yürüme, dans etme, suda gözetim altında oynama ve ciddi deneyimli kişiler eşliğinde jimnastik seçilebilir.

4–6 Yaş: Dans etme, yüzme, jimnastik, ip atlama, elim sende, sek sek oynayabilir, üç tekerlekli bisiklete binebilirler. Bu yaşta çok deneyimli kişiler eşliğinde yüzme ve jimnastik başlanılabilir. Altı yaşından sonra çocuklarda güvenli ve kontrollü hareket yapma yeteneği gelişir ve spor tercihleri yavaş yavaş oluşmaya başlar.

7–10 Yaş: Jimnastik, yüzme, futbol, basketbol, voleybol, hentbol, bisiklet, tenis yüzme gibi sporlarla ilgili temel eğitime ve bunların birleşimini içeren sporlara başlayabilirler. Zaman zaman bazı spor klüpleri çocukları ve ailelere yanlış yönlendirme yapabilmektedirler. Eğer çocuk sadece basketbol oynanan bir spor kulübüne gidiyorsa çocuğa basketbolun tüm detayları yavaş yavaş verilmeye çalışılır. Ama asıl yapılması gereken çocuklara tüm toplu sporları içeren oyunlar oynatıp onların el ve göz hareket koordinasyonunun geliştirmesini sağlamaktır.

10 Yaş sonrası: Daha önceki yaşlarda başladıkları sporları daha organize olarak yapmaya devam ederken atletizm, güreş ve küreğe başlayabilirler. Birkaç yıl sonra ise daha çok kuvvet gerektiren sporlara boks, tekvando, karateye başlamak uygundur. Bu sporlara daha erken de başlanabilir ama yine direkt bu sporlara değil, onların altyapısını oluşturacak esnekliklerini, dengelerini ve koordinasyonlarını geliştirecek temel hareketleri içeren bir antrenman daha uygun olacaktır.