Menopoz hakkında doğru bilinen yanlışlar

Kadının hayatında bir dönüm noktası olsa da menopoz, her kadının yumurtlama fonksiyonunun sona ermesiyle birlikte yaşadığı doğal bir süreç. Anadolu Sağlık Merkezi (ASM) Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Mete Bostancı, menopoz hakkındaki yanlış bilgileri açıkladı.

Menopoz belirli bir yaşta aniden ortaya çıkar.

YANLIŞ. Menopoz, adetlerin kalıcı olarak kesilmesinden yaklaşık 1–5 yıl önce başlayan bir süreçtir. Önmenopoz  (premenopoz ) olarak adlandırılan bu süreçte adetler devam eder ancak hormonal dalgalanmalar nedeni ile değişik derecelerde sıkıntılar yaşanır. 

Annesi zor bir menopoz dönemi geçiren kadınlar da menopozu zor geçirir. Her kadın annesi ile benzer yaşta menopoz yaşar.

YANLIŞ. Menopoza girme yaşı kalıtsal olarak belirlenmiştir ancak her kadın annesi ile benzer yaş ve koşullarda menopoz yaşar demek doğru değildir. Sigara, beslenme yaşam tarzı gibi etkenler de menopoza girme yaşını etkilemektedir. 

Geç menopoza girenler uzun yaşarlar.

YANLIŞ. Daha uzun süre yüksek östrojen etkisinde kalmak genç görünmeyi sağlayabilir ama uzun yaşamayı değil ayrıca uzun süreli östrojen etkisi, rahim ve meme kanseri gibi hastalıkların riskini de beraberinde getirir.

Rahim alındığında menopoza girilir.

YANLIŞ. Menopoz yumurtalıkların hormonal faaliyeti ile ilgilidir. Rahim ameliyatı sırasında ek bir neden olmadıkça yumurtalıklar bırakıldığından hormonal faaliyet doğal seyrini sürdürecek ve menopoz durumu ortaya çıkmayacaktır.

Spiral, doğum kontrol hapı, tüplerin bağlanması ve bunun gibi gebelik önleyici yöntemler erken menopoza yol açar.

YANLIŞ. Bu yöntemlerin hiç birinin yumurtalıkların hormonal faaliyeti üzerine olumsuz etkisi yoktur dolayısı ile menopoza yol açmazlar. 

Menopoz kilo alınmasına yol açar.

YANLIŞ. Ergenlik dönemini takip eden her 10 yılda kalori ihtiyacı % 2 – 8 azalır, ilerleyen yaş ile birlikte yağ – kas oranı bozulur ve yağlanma artar. Bu olanların menopozla ilgisi yoktur. Menopozda kilo almanın asıl nedeni kadının karamsarlık ile kendini hareketsizliğe itmesi, gereğinden fazla kalorisi yüksek gıdalara yönelmesi ve yaşa bağlı gelişen insülin direnci artışıdır. 

Menopozda hormon tedavisi alanlar güneşlenmemelidir.

YANLIŞ. Güneşe bağlı cilt lekelenmeleri, kırışıklıklar ve benzeri problemler yaşa bağlı olarak gelişmektedir. Menopoza girme yaşını düşündüğümüzde sorunun hormon tedavisinden değil yaştan kaynaklandığı görülecektir.

Menopoz deliliğe yol açar.

YANLIŞ. Menopozla birlikte endorfin salgısı bir miktar azalır. Yıllardır yaşamın doğal bir parçası olarak devam eden âdetin kaybı ve doğurganlığın sona ermesi fikri kadınlarda doğal olarak sinirlilik, yorgunluk, depresyon, aşırı hassasiyet uykusuzluk gibi sorunlara yol açar. Ancak bunlar adaptasyonu takiben kısa sürede atlatılacak geçici sıkıntılardır. 

Menopozla birlikte cinsel yaşam sona erer.

YANLIŞ. Menopoz dönemi kadınlarda yapılan bir çalışma, kadınların % 79’unun böyle bir sorunu olmadığını göstermiştir. Hamile kalma korkusunun yarattığı stresin kalkması özgür bir dönemin başlangıcı olabilir.  İlk başlarda vaginal kuruluk nedeni ile sıkıntı yaşanabilir ancak tedavisi çok basittir.

Menopoz tedavi gerektirmeyen doğal bir süreçtir.

YANLIŞ. Menopoz döneminde kadınların  % 25’i hiçbir şikâyet yaşamaz. Diğer kadınlara göre daha kaliteli bir yaşam sürerler. Bu grup kadınların; ateş basması, sıkıntı, uykusuzluk, depresyon, aşırı hassasiyet gibi yaşam kalitesini bozan, hayatı çekilmez kılabilen şikâyetleri yaşamadıklarından şok şanslı oldukları düşünülebilir. Ancak menopozun fark ettirmeden yaptığı asıl tahribat olan koroner kalp hastalıkları ile kemik mineral kaybı gibi sorunlar bu gurupta da aynı oranda görülecek ama tedavilerinde geç kalınmış olacaktır. 

Menopozda hormon tedavisi kansere yol açar.

YANLIŞ. Menopoz tedavisinde kullanılan hormon ilaçları yıllarca süren deneyim sonucu geliştirilmiş olup uzun yıllardır kullanılmakta ve çok merkezli çalışmalarla desteklenmektedir.  2002 yılında açıklanan çalışma sonuçları 5 yıl ve üzeri yüksek doz kullanım sonrası meme kanseri riskinin arttırdığı yolunda raporlanmışken aynı çalışmanın genişletilmiş sonuçları 2007’de yayınlandığında sanıldığı kadar kötü etkisinin olmadığını ortaya koymuştur. Uygun dozda ve doktor kontrolünde sürdürülen hormon tedavilerinin rahim kanseri ve kolon kanseri riskini azatlığı gösterilmiştir ayrıca hormon tedavisi koroner kalp hastalığı riskini ileri derecede azaltmaktadır. Amerika’da her yıl 250.000 kadın koroner hastalıklarından ölmekte iken meme kanserinden ölüm 45.000 civarındadır.  Hormon tedavisi alan kadınların 6 ayda bir düzenli kontrolden geçiyor olmaları da olası hastalıklarda erken tanı ve tedavi başarısı sağlamaktadır.