Tiroid hastalıkları ve Kalp damar sistemi

Tiroid hormonu vücudumuzda birçok sistem üzerine etki eder.Bunlar içerisinde kalp dokusu tiroid hormonlarına en duyarlı olanıdır.Bu yüzden tiroid fonksiyonlarında oluşan bozukluklar kalp damar sistemini etkiler. Tiroid bezi, biyolojik etkilere sahip aktif iki hormon salgılar;birincisi tiroksin (T4), ikincisi triiyodotironin (T3)dür.T4’ün yarısına yakını karaciğer ve böbrekte T3’e dönüştürülür.T3, hücrelerin çekirdeklerindeki reseptörlerine bağlanarak  etki eder.Bu etkilerin bazısı kalp damar sistemine doğrudan,bazıları ise dolaylı yoldan tesir etmektedir.

Tiroid hormonun kalbe doğrudan etkisi:tiroid hormonunun protein sentezini düzenleyici etkisiyle kalpte önemli fonksiyonlara sahip bazı proteinlerin yapımının artmasına veya azalmasına neden olur.Bu etkiler, başlıca kalbin atım hızı ve kasılma-gevşeme fonksiyonu üzerinde gerçekleşir.

Tiroid hormonun dolaylı etkileri: tiroid hormonu sempatik sinir sistemi aracılığıyla kalp damar sistemini etkilemektedir. Kalpte beta adrenerjik reseptör sayıca artmaktadır,ayrıca adrenerjik uyarılara aşırı duyarlılık oluşmaktadır.Bundan başka tiroid hormonu vücudda metabolizma artışına neden olur.Bu durum dokuların oksijen ihtiyacını arttırır.Sonuç olarak kalp daha çok çalışmak zorunda kalır.Tiroid hormonunun  bir diğer etkisi damarlarda vazodilasyon yapmasıdır.Renin-anjiyotensin sisteminin aktivasyonu ve eritropoietin denilen kan yapımını artıran hormonu artırması sonucu plazma hacmi artar. 

Hipertroidi

Tiroid bezinde T3 ve T4 yapımındaki artma durumuna hipertiroidi denir. En sık nedeni diffüz toksik guatr(Graves hastalığı)dır. Diğer önemli neden multi nodüler guatrdır.Hipertiroidinin semptom ve bulguları kişiden kişiye farklılık gösterir ve her zaman dolaşımdaki T3 ve T4 düzeyi ile paralellik göstermez.

Belirtiler:İştah azalması olmadan gelişen kilo kaybı, terleme, sıcaklanma, ellerde titreme,sinirlilik ve halsizlik hipertiroidinin bilinen semptomlarıdır.Bu belirtiler özellikle yaşlılarda belirgin olmayabilir.Çarpıntı, efor yapamama ve göğüs ağrısı diğer belirtilerdir.Hastalar sıklıkla dinlenme durumunda dahi kalplerinin hızlı ve kuvvetli attığından yakınabilir. Hipertiroidili hastaların çoğunda kalp atım hızı dakikada 90 ‘dan fazladır. % 25 hastada atriyum fibrilasyonu denilen ritm bozukluğu vardır.Göğüs ağrısı koroner arter vazospazmına ya da kalp kasının artan oksijen ihtiyacına bağlıdır.

Fizik muayene:Kalp hızında ve sistolik kan basıncında artış,diyastolik kan basıncında  azalma vardır.Artan kalp debisi ve hiperdinamik dolaşım nedeniyle apikal (kalbin tepe kısmındaki) vuru belirgindir.İleri hastalık bulguları olanlarda artan vücud sıvısına bağlı ödem ve akciğer zarında sıvı birikmesi görülebilir.Kalp yetmezliği gelişmişse buna ait bulgular saptanır.

EKG değişiklikleri: Genellikle sinüs taşikardisi görülür.% 15 olguda sağ dal bloğu görülür.AV nodda ileti hızı artar.P dalgasının süresi uzar.Atriyum fibrilasyonu gibi ritm bozuklukları saptanır.

Hipotroidi 

Tiroid bezinin yeterli hormon yapamaması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. En sık nedeni tiroidit denilen iltihabi durumdur.Genellikle 30-60 yaşlarda ve kadınlarda sık görülür.

Belirtiler ve fizik muayene: Hipotiroidili hastaların çoğunda belirtiler siliktir. Kalp hızı genellikle azalmıştır. Efor yapamama ve nefes darlığı vardır. Kalp zarında sıvı birikmesi sonucu kalp sesleri zayıf olarak duyulur. Kalça ve ayaklarda sıvı birikmesi sonucu ödem görülür. Kalp yetersizliğine ait bulgular vardır. Hipotiroidili hastalarda LDL reseptör azalmasına bağlı total kolesterol, LDL ve VLDL değerleri yüksektir.Bu durum hipotiroidili hastalarda koroner arter hastalığı görülme sıklığını artırır.Hipotiroidili hastalarda metabolizma yavaşlamıştır.Hormon replasman tedavisiyle bu hastalığın belirtileri düzelebilmektedir.